Kiedy zaczynamy powtarzać, wydaje nam się, że naprawdę musimy się bardzo starać, aby skoncentrować się na powtarzaniu Imienia Boga. W wielu przypadkach, na początkowych etapach, musimy przerwać to, co robimy, i świadomie powtarzać mantrę, trzymając w dłoni malę (sznur koralików). W tym momencie wydaje się niewyobrażalne, gdyby ktoś powiedział nam, że można powtarzać podczas wszystkich czynności w ciągu dnia, włącznie z prowadzeniem rozmowy. Nasza koncentracja wydaje się jednokierunkowa, jeśli chodzi o powtarzanie, i musielibyśmy wybierać między powtarzaniem a wykonywaniem codziennych obowiązków.
Jednak faktem jest, że gdy rozwijamy się duchowo, nasze powtarzanie staje się bardziej subtelne i jakościowe. Przez stanie się bardziej subtelnym rozumiemy to, że odbywa się ono na głębszym poziomie naszej świadomości. Na wyższych etapach praktyki powtarzania jesteśmy również w stanie powtarzać podczas wykonywania codziennych czynności fizycznych i umysłowych. Zobaczmy, jak może się to odbywać.
Każdy z nas potrafi jednocześnie skupić uwagę na ośmiu rzeczach. Te osiem punktów koncentracji obejmuje pięć narządów zmysłów (uszy, skóra, oczy, język i nos – określane jako zewnętrzne narządy zmysłów), umysł świadomy, podświadomość (chitta) oraz intelekt (te trzy to wewnętrzne narządy zmysłów). Narządy wykonują swoje odpowiednie funkcje. W naszym codziennym życiu wykonujemy wiele złożonych czynności równocześnie, angażując te osiem punktów koncentracji. Wyobraźmy sobie osobę przechodzącą przez ulicę. W momencie przechodzenia potrafi ona jednocześnie zwracać uwagę na światła drogowe, słyszeć nadjeżdżające pojazdy, wyczuwać zapach otoczenia, odczuwać, czy jest zimno, czy gorąco, rozmawiać z przyjacielem lub współpracownikiem itd. Dodatkowo myśli o różnych rzeczach i podejmuje decyzje, np. jak szybko iść, w którą stronę się kierować i czy dotrze na czas. W ten sposób każdy człowiek posiada ośmiopunktową koncentrację w podświadomości.
Kiedy zaczynamy powtarzać mantrę, akt powtarzania ogranicza się jedynie do umysłu świadomego. Na tym etapie bardzo trudno jest nam wykonywać kilka czynności jednocześnie podczas powtarzania. Kiedy pogłębiamy naszą praktykę duchową powtarzania, tworzymy nowe wrażenie powtarzania w naszej podświadomości. To wrażenie rozwija się w ośrodek, zwany również ośrodkiem oddania. W miarę jak ośrodek oddania rozwija się w naszej podświadomości, zaczyna emitować myśli związane z powtarzaniem.
Odniesienie do tego, jak powstaje ośrodek powtarzania (oddania).
Kiedy ośrodek oddania obejmuje ponad 50% podświadomości, powtarzanie Imienia Boga odbywa się na poziomie podświadomym, nawet podczas codziennych czynności. Dzieje się to zazwyczaj na poziomie duchowym 50%.
Wracając do naszego wcześniejszego zrozumienia, że może istnieć ośmiokrotna koncentracja, możemy wykonywać wiele zadań wszystkimi innymi organami zmysłów, podczas gdy podświadomość powtarza. Dlatego nawet jeśli nasze usta i intelekt są zaangażowane w rozmowę, podświadomość nadal powtarza, chociaż dla osoby z zewnątrz może to nie być fizycznie widoczne. Dla osoby powtarzającej na tym etapie istnieje delikatne przypomnienie o Bogu we wszystkim, co robi.
Ten etap powtarzania może nastąpić tylko wtedy, gdy przez pewien czas powtarzamy regularnie. To, jak szybko osiągniemy ten etap, zależy od :
- Naszego pragnienia postępu duchowego,
- Ilości, jak i jakości powtarzania oraz
- Tego, czy uzupełniamy powtarzanie innymi aspektami praktyki duchowej, takimi jak :
-
- Przebywanie w towarzystwie poszukiwaczy (satsang), lub
- Wykonywanie pewnej służby dla Boga, np. praca na rzecz szerzenia duchowości (satseva).