Hayatta kalma rehberi – 3. Dünya Savaşı durumunda alternatif yemek pişirme yöntemleri

Kısa Özet: Kil veya toprak ocaklar gibi farklı ocak türlerini kullanarak alternatif pişirme yöntemlerini öğrenin; 3. Dünya Savaşı ve diğer acil durumlarda hayatta kalmaya hazırlıklı olun.

1. Giriş

Bu yazı, yaklaşmakta olan zor zamanlara hazırlık amacıyla oluşturduğumuz yazı dizimizin bir diğer parçasıdır. Manevi araştırmalar yoluyla bulduğumuz üzere; 2020 ile 2025 yılları arasındaki dönem ve bu dönemi takip eden en az 3 yıl boyunca dünya, savaşlar ve doğal afetlerin yaşandığı ağır ve olumsuz bir süreçten geçecektir. Bu süre zarfında elektrik ve gaz kaynakları kesilebilir ve alışageldiğimiz geleneksel pişirme yöntemlerini kullanamayabiliriz. Bu makale; alternatif pişirme yöntemleri, chulha (toprak ocak) gibi farklı ocak türleri ve bu zor zamanlar için önceden hazırlamayı düşünmemiz gereken diğer acil durum ocakları hakkında bilgiler sunmaktadır. Listelenen seçenekler yalnızca genel bir rehber niteliğindedir ve sınırlı değildir. Bu nedenle yaşadığınız yere uygun ve erişilebilir olan ek pişirme yöntemlerini de değerlendirebilirsiniz. Şimdiden harekete geçmek, bu alternatifleri kurmak ve denemek önemlidir, böylece gerçek bir acil durum anında bunları rahatça uygulayabilirsiniz. Bu yöntemlerin bir diğer avantajı da enerji tasarruflu ve düşük maliyetli olmalarıdır. Bu yazının amacı panik yaratmak değil, işler kötüleştiğinde zorluk yaşamamanız için hazırlanmanıza yardımcı olmaktır.

2. Sadece dış mekanda kullanılabilen alternatif pişirme yöntemleri

Bahçesi olan bir evde yaşıyorsanız ve/veya dışarıda açık bir alana ya da iyi havalandırılan bir yere erişiminiz varsa aşağıdaki yöntemleri düşünebilirsiniz:

2A. Geleneksel bir ocak veya toprak ocak (chulha) yapmak ya da satın almak için hazırlık yapın

Geleneksel Hint ocağı (chulha)

Topraktan veya kilden yapılan farklı türde geleneksel ocaklar yapılabilir ya da tedarik edilebilir. Bunlar esas olarak dış mekanda kullanılır ancak baca gibi duman çıkışı olan geleneksel bir eviniz varsa iç mekanda da kullanılabilirler. Bölgenizdeki iklim ve ev ortamı müsaitse, odun veya kurutulmuş tezek gibi doğal yakıtlarla çalışan, chulha olarak bilinen geleneksel Hint toprak ocaklarını kullanmayı düşünebilirsiniz. İç mekanda hava kirliliğini önlemek için ‘az duman çıkaran’ modelleri tercih edin.

2B. Döküm Ocaklar

Evinizde sabit bir ocağınız olmasa bile, acil durumlar için çimento veya dökme demirden yapılmış bir ocağı hazır bulundurun.

Dökme demir ocak

Dökme demir ocak

Metal ocak

Bazı üreticiler daha az yakıt harcayan, daha az duman üreten, daha derli toplu ve bir yerden bir yere kolayca taşınabilen farklı türde ocaklar yaparlar. Bazı ocaklar, dumanı doğrudan bacaya yönlendirme seçeneğine sahiptir. Bu tür seçenekleri inceleyebilir; ihtiyacınıza ve mevcut olan modellere göre satın alabilirsiniz.

2C. Tuğladan ocak yapmak

Tuğlaların bir araya getirilerek yapıldığı bir ocakta yemek pişirme

Büyük taşların bir araya getirilerek yapıldığı bir ocakta yemek pişirme

Şartlara ve sahip olduğunuz zamana bağlı olarak, acil bir durum sırasında bazı tuğlaları veya büyük taşları belirli bir düzenle birleştirerek ya da bir ocak oluşturacak şekilde yerleştirerek de bir ocak yapabilirsiniz. Ocağı, doğrudan rüzgardan korunacak şekilde yerleştirin veya mümkünse rüzgar siperleri ya da geniş taşlar kullanarak ocağı korunaklı hale getirmeyi seçebilirsiniz.

2D. Odun, propan veya kömürle çalışan geleneksel mangallar

Yemek pişirmek için mangal

Yemek pişirmek için mangal

Geleneksel odun veya kömürle çalışan mangallar, gaz veya elektriğin olmadığı durumlarda yemek pişirmek için kullanılabilecek bir diğer ocak türüdür.

2E. Volcano stove (Çok yakıtlı taşınabilir ocak)

Volcano stove (Çok yakıtlı taşınabilir ocak)

Piyasada bulunan, hem odun hem propan hem de kömür kullanabilen taşınabilir yeni nesil ocaklar vardır.

2F. Güneş fırınları ve pişiricileri

Bu tür pişiriciler, yemek pişirmek için güneş ışığından üretilen ısıyı odaklar veya hapseder. Daha fazla güneş ışığı alan sıcak iklimler için iyi bir seçenektirler. Pek çok farklı güneş pişiricisi türü vardır, örneğin:

Kutu tipi güneş pişiricisi

• Kutu tipi güneş pişiricisi – cam veya plastik bir pencere ile kapatılmış, yalıtımlı bir kutudur. Pişirici, yemeği yavaşça ve eşit bir şekilde pişirmek için hapsedilen güneş ısısını kullanır.

Parabolik (kavisli odaklayıcı) güneş pişiricisi

• Parabolik (kavisli odaklayıcı) güneş pişiricileri – bir yansıtıcı, güneş ışığını yemeğin hızlıca pişebileceği küçük bir alana odaklar.
• Panel tipi güneş pişiricileri – yansıtıcı paneller, güneş ışığını ikinci bir kap veya ısıya dayanıklı bir torba ile kapatılmış olan pişirme tenceresine odaklar.

Piyasada ticari olarak satın alınabilecek çeşitli güneş pişiricisi modelleri mevcuttur. Ayrıca cam, alüminyum folyo ve karton gibi basit malzemelerden ev yapımı güneş pişiricileri oluşturmak için internette talimatlar da bulunmaktadır. İdeal olarak, eğer mümkünse piyasada satılan ticari modelleri satın almak daha iyidir.

2G. Propan yakıtlı ocaklar ve fırınlar

Propan yakıtlı ocaklar

Propan yakıtlı ocaklar, elektrik ve şebeke gazının bulunmadığı durumlarda kullanılabilecek bir ocak türüdür. Çoğu durumda, önemli miktarda karbonmonoksit veya duman ürettikleri için propan yakıtlı ocakların dış mekanda kullanılması zorunludur. Bununla birlikte, Üçüncü Dünya Savaşı durumunda propanın piyasada bulunmama ihtimali de vardır.

Yine de ülkenizde veya bölgenizde, dışarıya kurulan bir propan tankından beslenen propanlı fırınlar gibi, iç mekanda kullanımı onaylanmış propan yakıtlı pişirme cihazları bulunabilir. Bu fırın modellerinden bazıları, şebekeden bağımsız yaşam için özel olarak yapılandırılmıştır ve (elektrik olmadığında) pil ile kıvılcım çıkarma veya gaz pilot ateşleme sistemiyle çalışır.

2H. Açık ateş

Açık ateşte pişirme

Açık ateşte pişirme

Açık ateşte yemek pişirmek, bir diğer dış mekan pişirme seçeneğidir. Bu alternatif pişirme yöntemi basit ve sezgisel görünse de, açık ateşin etkili olması ve güvenli bir şekilde sürdürülmesini sağlamak için uymanız gereken birçok güvenlik kuralı vardır.

• Ateşin iyi yanmasını sağlamak ve aşırı duman oluşmasını önlemek için kuru ve bekletilmiş odun kullanın.
• Ateşinizi bir kaya üzerinde veya en azından bitki örtüsü olmayan çıplak toprak üzerinde yakmayı değerlendirin.
• Orman yangını riskini önlemek için ateşi rüzgardan korunaklı tutun.
  • İnternette, yemek pişirmek için güvenli bir şekilde açık ateşin nasıl kurulacağına dair talimatlar içeren rehberler mevcuttur.
  • Eğer bu alternatif pişirme seçeneğini kullanacaksanız; kamp tipi döküm tencereler ve ateş üstü ızgaralar gibi açık ateşte pişirmeye uygun ekipmanlar kullandığınızdan emin olun.

2I. Tuğla veya toprak fırın

Toprak fırın

Bu yöntem, bir fırın inşa etmek için gerekli araç gereçlere ve kaynaklara sahip olanlar için iyi bir seçenek olabilir. Bu tür fırınların nasıl inşa edileceğine dair talimatlar internette bulunabilir. Ayrıca, hazır fırınlar ve fırın yapım kitleri ticari olarak da satın alınabilir.

Yemek pişirmek için yanıcı odun veya kömür kullanan tuğla fırın

2J. Bütan ocaklar

Bütan ocak

Farklı ocak türleri arasında, bütan yakıt kartuşlarıyla çalışan bütan ocaklar, taşınabilir olmaları ve kullanım kolaylıkları sayesinde kısa süreli elektrik kesintileri sırasında iyi bir dış mekan pişirme seçeneği olabilir.

3. İç mekanda alternatif pişirme seçenekleri (giriş katlar / uygun havalandırmalı alanlar için)

Aşağıdaki alternatif pişirme yöntemleri, evinizin giriş katında (veya uygun şekilde havalandırılan diğer alanlarında) kullanılmaya uygundur:

3A. Odun yanan iç mekan şömineleri

Şömine üzerinde asılı duran ve iç mekanda yemek pişirmeyi sağlayan mutfak gereçleri

Acil bir durumda yemek pişirmek için evdeki bir şömine kullanılabilir. İnternette şöminenin yemek pişirmek için farklı kullanım yollarını gösteren rehberler mevcuttur. Örneğin, pişirme aksesuarları kullanılarak mutfak gereçleri şöminenin üzerine asılabilir ve iç mekanda yemek pişirilebilir.

Yemek pişirmek için şömine eklentileri

Piyasada ticari olarak satılan ve özellikle şöminede yemek pişirmek için yapılmış şömine eklentileri ve farklı türde ocak üstü aparatlar da mevcuttur.

3B. Odunlu kuzine ve ocaklar

Odunlu kuzineler, gaz ve elektriğin bulunmadığı durumlarda yemek pişirmek için iyi alternatiflerdir.

Odunlu kuzineler

Odunlu kuzineler

4. İç mekan alternatif pişirme yöntemleri (apartmanlarda veya havalandırması az olan evlerde yaşayanlar için)

Duman ve karbonmonoksit zehirlenmesi riskleri nedeniyle, apartman sakinleri ve havalandırması az olan evlerde yaşayanlar için iç mekanda yemek pişirme seçenekleri daha sınırlıdır.

4A. İndüksiyonlu ocaklar

İç mekanda yemek pişirmek için indüksiyonlu ocak

Eğer bir güneş enerjisi tesisatınız varsa, güneş enerjisiyle çalışan bir indüksiyonlu ocak tercih edebilirsiniz. İndüksiyonlu ocaklarla uyumlu, indüksiyon tabanlı özel mutfak gereçleri mevcuttur. Normal mutfak gereçlerini kullanamayacağımız için bu tip ocaklarda pişirme yapabilmek adına bunlara ihtiyaç duyulur. Bu nedenle, acil durumlarda yemek pişirmek için bu tür gereçleri satın alıp el altında bulundurabilirsiniz.

4B. Biyogaz tesisi

Biyogaz tesisi

Bol miktarda biyolojik olarak parçalanabilen atığa erişiminiz varsa, bir biyogaz tesisi kurmayı düşünebilirsiniz. Eğer hayvan yetiştiriyorsanız (inek, manda vb.), biyogaz üretmek için inek gübresi kullanan bir biyogaz tesisi kurabilirsiniz. Bazı eyaletlerde hükümet biyogaz tesisi kurulumu için sübvansiyon, özel indirimler verir veya tutarın tamamını öder. Mümkünse; bayat ekmek, meyve, sebze gibi çürümüş gıdalar da dahil olmak üzere her türlü organik atık veya gıda atığıyla çalışabilen küçük bir biyogaz tesisi kurmayı düşünün. Bu, yemek pişirmek için çok ihtiyaç duyulan gazı üretebilir. Biyogaz yakan ocakların, sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) yakan yaygın ocaklardan farklı olduğunu not etmek önemlidir.

4C. Sterno (reşo yakıtı)

İç mekan acil durum pişirme yakıtlarından biri de Sterno’dur (etanol bazlı bir jel). Sterno kullanmanın avantajı, iç mekanda kullanımının ve saklanmasının nispeten güvenli olmasıdır. Sterno ocakları piyasada mevcuttur; ayrıca yaklaşık 200 gramlık (7 oz.) kutuları iki saate kadar pişirme alevi sağlayan tek kullanımlık Sterno kutuları da satın alınabilir.

Ayrıca hububat, granola barlar, konserve çorbalar, sebze ve meyveler gibi dayanıklı ve minimum pişirme gerektiren ürünleri de elinizin altında bulundurmayı değerlendirin.

5. Acil durumlarda yemek pişirmek için diğer yararlı ipuçları

Olası bir krize hazırlıklı olduğunuzdan emin olmak için, seçtiğiniz acil durum pişirme yöntemlerini/yöntemlerini önceden deneyerek pratik yapın.

5A. Seçtiğiniz acil durum pişirme yöntemiyle uyumlu pişirme yakıtları, kaplar ve mutfak gereçlerini yeterince stokladığınızdan emin olun. Örneğin; kuru odun, kömür, kurutulmuş tezek, biyokütle briketleri, pirinç kabuğu, testere talaşı (veya talaş), parçalanmış yer fıstığı kabukları, kurutulmuş ayçiçeği veya ayçiçeği çekirdeği kabukları vb. ürünleri gerekli miktarda depolayabiliriz. Biyokütle briketleri büyük şehirlerdeki dükkanlarda mevcuttur ve internetten sipariş edilebilir.

5B. Ocak türlerini seçmek en yüksek önceliğe sahip olsa da, yakacak odun temini ve odunların istiflenmesi/saklanması için hazırlık yapmak da buna eşlik etmelidir; aksi takdirde odun sıkıntısı çekebiliriz. Belirli bir dönemi atlatabilmek için belirli bir miktar çalışma gereklidir. Bu bağlamda, yakıt peletleri (briketler), yakacak odunlara göre daha yüksek kalorili (daha fazla ısı ve daha az ışık) oldukları için daha yararlı olabilir; ayrıca ihtiyacınız olan boyutlarda temin edilebildikleri veya yapılabildikleri için depolama yoğunluğu artacak, böylece alan kullanımı optimize edilecektir.

5C. Geleneksel bir toprak ocağın (chulha) nasıl yakılacağını ve her gün nasıl temizleneceğini öğrenin. Mümkünse, günde bir öğünü geleneksel ocakta pişirmeye başlayabilirsiniz. Bu, sürecin nasıl işlediğini, hangi önlemlerin alınması gerektiğini, pişirme için gereken süreyi vb. pratik olarak anlamanıza yardımcı olacaktır.

5D. Elektriğe dayalı modern cihazlar olmadan yemek pişirme pratiği yapın. Örneğin, elektrikli öğütücü yerine geleneksel bir havan ve tokmak kullanın. Tahılları öğütmek ve un yapmak gibi diğer pişirme amaçları için geleneksel gereçleri kullanma pratiği yapın.

Yemek pişirmek için geleneksel gereçler – Havan ve Tokmak

Öğütme için geleneksel aletler

Yemek pişirmek için geleneksel gereçler

Geleneksel öğütme yöntemleri

Geleneksel öğütme yöntemleri

5E. Bir mutfak tezgahı olmadan yemek pişirme pratiği yapın.

Mutfak tezgahı olmadan yemek pişirmek

Mutfak tezgahı olmadan yemek pişirmek

Mutfak tezgahı olmadan yemek pişirmek

5F. Acil durumlarda kullanılmak üzere birkaç aylık veya (alan ve kapasiteye bağlı olarak) bir yıllık dayanıklı konserve ürünler, bakliyat ve tahıl stoklayın. Bu stoklar, yiyecek ve/veya pişirme malzemelerinin kıt olduğu zamanlarda faydalı olacaktır. Ayrıca su banyosu veya düdüklü tencere konserveleme yöntemini kullanarak taze meyve ve sebzeleri evde konservelemeyi deneyebilirsiniz. Eğer evde konserveleme konusunda yeniyseniz, evde güvenli bir şekilde nasıl konserve yapılacağına dair talimatlar için Ulusal Evde Gıda Koruma Merkezi gibi gıda koruma konusunda yetkili bir kaynağa danışın.

5G. Acil durum gıda tedarik şirketleri, evde uzun yıllar güvenle saklayabileceğiniz dondurularak kurutulmuş gıdalar, acil durum gıda rasyon barları ve yemeye hazır öğünler satmaktadır.

5H. Yaşadığınız yerde bol güneş ışığı varsa, yemek pişirmek için alternatif bir enerji kaynağı olarak evinizin veya apartmanınızın çatısına güneş panelleri kurmayı deneyebilirsiniz.

5I. Sadece bir alternatif pişirme yöntemi seçmek yeterli olmayabilir. Bir pişirme yöntemi başarısız olursa, birden fazla alternatif yönteme sahip olmak paha biçilemez olacaktır. İki veya daha fazla yöntemi araştırmanızı öneririz. Bu makalede belirtilenler arasında, kuru odun mevcut olduğu sürece diğer her türlü faktörden bağımsız olarak çalıştıkları için geleneksel odun ocakları en iyi seçeneklerden biridir. Odun mevcut değilse, sizin için en uygulanabilir olan seçeneği tercih edin.

5J. 2020 ile 2025 yılları arası olumsuz koşulların damga vurduğu bir dönem olacağı için, takip eden yıllarda işleri normale döndürmek biraz zaman alabilir. Bu nedenle, kendimizi bu dönemi atlatabilecek şekilde hazırlamayı ve yiyecek hazırlama için gerekli alternatifleri bulundurmayı düşünebiliriz; zira gıda, hayatın temel bir gereksinimidir.

6. Sonuç

• Bu alternatif pişirme yöntemlerini uygulamak, hazırlıklı olmanıza yardımcı olacaktır. Bu yöntemleri günlük yemek pişirme rutininize dahil etmek, işler kötüleştiğinde (alışık olduğunuz) geleneksel pişirme yöntemlerinden bu alternatif yöntemlere sorunsuz bir geçiş yapmanıza yardımcı olacaktır.
• Farklı türdeki hayatta kalma ocaklarıyla acil durum pişirme yöntemleri pratiği yaparak, neyin işe yaradığını, karşılaştığınız sorunları ve çözüm yollarını görebileceksiniz.
• Ayrıca, sorunsuz bir şekilde yemek pişirebilmek için ek bir pişirme ekipmanına ihtiyacınız olup olmadığını görebilecek ve böylece bunu önceden satın alabileceksiniz.